Wat is Mensendieck
Wat is oefentherapie-Mensendieck?
1. Inleiding
Oefentherapie-Mensendieck is een actieve oefentherapie gericht op het houdings- en bewegingsapparaat van de mens. Deze methode heeft als doel de patiënt bewust te maken van de eigen lichaamshouding en manier van bewegen en het aanleren van een beter houdings- en bewegingspatroon, waardoor klachten van het bewegingsapparaat kunnen worden voorkomen, verminderd of opgeheven. Dit wordt bereikt door het laten uitvoeren van oefeningen, ontleend aan bewegingen uit het dagelijkse leven, waarbij gebruik wordt gemaakt van spiegels. Kerngedachte van de therapie is zelf doen, zelf zien, zelf doorvoelen en zelf oordelen, zodat de patiënt het geleerde uiteindelijk zelf thuis, op het werk en bij hobby of sport kan toepassen. Op deze manier wordt men niet afhankelijk van een therapeut.
2. Historische achtergrond
De Mensendieck-methode is rond 1900 ontwikkeld door mevrouw Bess Mensendieck (1867- 1957). Aanvankelijk had de methode voornamelijk een preventief karakter. Het is nu een erkend paramedisch beroep dat sinds 1974 vergoed wordt door uw aanvullende verzekering.
3. De behandelwijze
Wanneer een patiënt na verwijzing (of zonder verwijzing) bij een oefentherapeut-Mensendieck komt, wordt er een anamnese (vraaggesprek gericht op de verwijsindicatie) afgenomen en een onderzoek gedaan. De oefeningen die daarop volgen worden aan de conditie van de patiënt aangepast.
De therapeut richt zich nooit uitsluitend op de aandoening, maar bekijkt het lichaam in zijn totaliteit.
Een essentieel onderdeel van de therapie is het integreren van het nieuwe bewegingspatroon in de activiteiten van het dagelijkse leven. Dit kan voor een huisvrouw betekenen het op de juiste manier leren stofzuigen en voor een verpleegkundige het op verantwoorde wijze uit bed helpen van een patiënt. Door het leren toepassen van nieuwe bewegingsgewoonten in het dagelijkse leven, wordt de zelfstandigheid en de onafhankelijkheid van de patiënt gestimuleerd. De patiënt is dus uiteindelijk voor een belangrijk deel zelf verantwoordelijk voor het resultaat. Het veranderen van het bewegingsgedrag zal ook op de langere termijn merkbaar zijn.
4. De methode Mensendieck
De Mensendieck methode kenmerkt zich door onder andere de volgende principes:
Inzichtgeven
De patiënt wordt ter ondersteuning hiervan enige anatomische kennis bijgebracht. Tevens wordt hem geleerd wat de oorzaak van zijn klacht is en hoe hij deze klacht zelf kan verminderen cq. voorkomen.
Bewegingen leren zien en voelen
Tijdens het oefenen volgt de patiënt zijn bewegingen via spiegels. Daarnaast wordt de patiënt geleerd bewust te voelen wanneer en waar er spanning gemaakt of juist niet gemaakt moet worden.
Langzaam oefenen
Door de oefeningen langzaam uit te voeren wordt de bewustwording bevorderd en worden correctie en controle van de bewegingen mogelijk gemaakt. Wanneer de patiënt de beweging voldoende beheerst, worden deze aangepast aan bewegingen uit het dagelijkse leven.
Aandacht voor het individu
Iedere persoon heeft zijn eigen specifieke mogelijkheden en onmogelijkheden en zal individuele instructies moeten krijgen. Waar de mogelijkheden van de patiënt ontoereikend zijn, treedt de oefentherapeut ondersteunend op en indien nodig worden de bewegingen passief uitgevoerd. Er wordt bij de behandeling altijd uitgegaan van de totale persoon. Dit houdt in dat de klacht in een breed perspectief bezien wordt.
Integratie van de oefeningen in het dagelijkse leven
De toepassingen in het dagelijkse leven worden ook zoveel mogelijk geoefend en in de praktijk toegepast
Door deze specifieke werkwijze onderscheidt de oefentherapie-Mensendieck zich van andere disciplines zoals bijvoorbeeld de fysiotherapie.
5. Het werkgebied
Een groot deel van de oefentherapeuten-Mensendieck werkt zelfstandig in een eigen praktijk. De patiënten worden verwezen door huisarts of specialist die de diagnose heeft gesteld. De therapie heeft meestal een curatief (behandelend) karakter. Aandoeningen en afwijkingen van de volgende aard kunnen onder meer worden behandeld:
- houdingsafwijkingen en de gevolgen daarvan (rug-, nek-, schouder- en hoofdpijnklachten)
- reumatische aandoeningen (reumatoïde arthritis, Bechterew, arthrosis deformans, fibromyalgie)
- orthopaedische afwijkingen (scoliose, Scheuermann, standsafwijkingen van gewrichten, hypermobiliteit, contracturen, osteoporose)
- neurologische aandoeningen (H.N.P., ischialgie, brachialgie, M.S., C.V.A., Parkinson, whiplash)
- ademhalingsmoeilijkheden (CARA)
- spanningsklachten (hyperventilatie, hoofdpijn, slapeloosheid)
- klachten gerelateerd aan overbelasting (RSI)
- gynaecologische aandoeningen (bekkenbodemproblematiek en incontinentie, bekkenklachten tijdens en na de zwangerschap)
- post-operatieve revalidatie
- sensomotorische aandoeningen (ontwikkelingsstoornissen, hyperactiviteit, ADHD)
Voorts zijn er oefentherapeuten-Mensendieck werkzaam in zieken- en verpleegtehuizen, bejaarden- en revalidatiecentra. Ook worden er door oefentherapeuten-Mensendieck de volgende cursussen in groepsverband gegeven:
- pre- en postnatale gymnastiek;
- bewegingslessen voor o.a. ouderen of kinderen;
- cursussen voor mensen werkzaam in beroepen waarbij specifieke houdings- en bewegingsproblemen kunnen ontstaan (zoals verpleegkundigen, musici, fabrieks- en administratief personeel en bouwvakkers). Deze cursussen en lessen hebben vooral een preventief karakter.
6. Samenvatting
Samenvattend kan men stellen dat oefentherapeuten-Mensendieck de patiënten door middel van oefeningen leren om bewust de houdings-en bewegingsgewoonten te veranderen. Hierdoor kunnen klachten van het bewegingsapparaat worden voorkomen of bestreden. De therapeut analyseert het houdings- en bewegingspatroon van de patiënt en stelt op basis daarvan een behandelplan op. Dit behandelplan is aangepast aan de individuele mogelijkheden van de patiënt en is gericht op toepassing in de activiteiten van het dagelijkse leven.
